Kawa z grzybów: co to jest, jak smakuje i co jest w środku

Co to jest kawa z grzybów?

Kawa z grzybów to zwykła kawa, do której dodano ekstrakt z grzybów funkcjonalnych, takich jak soplówka jeżowata, reishi czy cordyceps. Nie ma w niej borowików ani kurek, a w kubku nie czuć zupy grzybowej. Bazą jest kawa, ekstrakt to dodatek liczony w miligramach.

Spotkasz ją pod kilkoma nazwami: kawa grzybowa, kawa z grzybami, mushroom coffee. Chodzi o to samo. Grzyby trafiają też do kakao i matchy, o czym piszemy w tekście grzyby w kuchni.

Jakie grzyby trafiają do kawy?

Producenci sięgają najczęściej po kilka gatunków, a w jednej kawie zwykle spotkasz dwa albo trzy z nich. Każdy ma własną historię w kuchni i w tradycji azjatyckiej. Poniżej opisujemy, czym jest każdy grzyb i jakie związki w nim występują. Więcej o każdym gatunku przeczytasz na jego stronie, np. o soplówce jeżowatej.

• Soplówka jeżowata (Hericium erinaceus), po angielsku lion's mane. Biały grzyb o długich „kolcach”, w Azji jadany od dawna. Zawiera związki nazywane hericenonami i erinacynami.
• Reishi (Ganoderma lucidum), po polsku lakownica żółtawa. Twardy, błyszczący owocnik, którego się nie je, tylko ekstrahuje. Zawiera triterpenoidy i polisacharydy.
• Cordyceps (Cordyceps militaris), czyli maczużnik bojowy. Pomarańczowy, wysmukły grzyb, w ekstraktach liczy się z nim kordycepinę.
• Shiitake (Lentinula edodes). Ten sam grzyb, który kupisz w sklepie do woka, bogaty w beta-glukany.
• Chaga (Inonotus obliquus). Narośl na brzozie, częsta w mieszankach skandynawskich i polskich.

Jak czytać etykietę kawy z grzybami?

Tu kawy z grzybami różnią się najbardziej. Dwie rzeczy mówią o jakości więcej niż nazwy gatunków na froncie opakowania: z jakiej części grzyba zrobiono ekstrakt i ile go jest w jednej porcji. Obie znajdziesz w składzie albo w tabeli na tylnej stronie opakowania, o ile producent je podaje.

Owocnik czy grzybnia. Owocnik to część grzyba, którą widzisz w lesie. Grzybnia to podziemna sieć nitek, którą łatwo wyhodować na ziarnie zbóż. Jeśli grzybnia rosła na owsie albo ryżu, w proszku zostaje sporo samego zboża. Na etykiecie szukaj słowa „owocnik” (ang. fruiting body).

Ile ekstraktu w porcji. Napis „z soplówką” nic nie mówi, jeśli nie ma przy nim liczby. Dobra etykieta podaje miligramy ekstraktu na porcję i jego stężenie, np. 10:1. Stężenie 10:1 oznacza, że z około 10 g suszonych owocników powstaje 1 g ekstraktu.

Dla przykładu nasza Aloha Coffee: w porcji 4 g jest 96 mg ekstraktu shiitake i po 48 mg ekstraktu dwóch pozostałych grzybów, wszystkie 10:1 z owocników, standaryzowane na 60% beta-glukanów. Każdą partię ekstraktów badamy w laboratorium Eurofins, a gatunek potwierdzamy testem DNA.

Jak smakuje kawa z grzybów?

Przede wszystkim jak kawa. Ekstrakt to ułamek porcji (w naszej Aloha Coffee około 192 mg na 4 g proszku), więc smak kawy wyraźnie przeważa. Część osób wyczuwa lekko ziemisty posmak. Z mlekiem albo napojem roślinnym robi się łagodniejsza, więc to dobry start dla osób, które boją się grzybowego smaku.

Jeśli ktoś szuka napoju, który smakuje grzybami, a nie kawą, to raczej napar z samych grzybów bez kawy. Piszemy o nim w tekście co zamiast kawy rano.

Czy kawa z grzybów ma kofeinę?

Tak, jeśli bazą jest prawdziwa kawa. Grzyby nie dodają kofeiny i jej nie zabierają: kofeiny jest tyle, ile w kawie użytej do mieszanki. Dlatego, oceniając kofeinę, patrz na samą kawę w składzie, nie na grzyby. Jej ilość najlepiej sprawdzić w danych producenta albo w wynikach badania partii.

Nasza Aloha Coffee ma według badania partii 1% kofeiny, czyli około 40 mg w porcji 4 g. Zwykła kawa rozpuszczalna ma zwykle od około 1,3 do 3% kofeiny, więc nasza należy do łagodniejszych. To nadal kawa z kofeiną: jeśli kawa wieczorem psuje Ci sen, tę też pij przed popołudniem.

Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) przyjmuje, że dla dorosłych bezpieczne jest do 400 mg kofeiny dziennie ze wszystkich źródeł, a w ciąży do 200 mg.

Jak przygotować kawę z grzybów?

Tak samo jak kawę bez dodatków, bo ekstrakt grzybów nie zmienia sposobu parzenia. Liczy się forma, w jakiej kupujesz kawę: rozpuszczalną wystarczy zalać, mieloną trzeba zaparzyć. Pilnuj tylko porcji z etykiety, bo od niej zależy, ile ekstraktu i kofeiny trafi do kubka.

• Rozpuszczalna, jak Aloha Coffee: porcję zalej gorącą, nie wrzącą wodą albo ciepłym mlekiem roślinnym i wymieszaj.
• Mielona: parz jak zwykłą kawę, w ekspresie przelewowym, kawiarce albo french pressie.

Kiedy uważać z kawą z grzybów?

Kawa z grzybów z ekstraktami to w Polsce zwykle suplement diety, a nie zwykła kawa ze sklepowej półki. Dlatego na opakowaniu znajdziesz ostrzeżenia, tak jak przy innych suplementach, i warto je przeczytać przed pierwszą porcją. Porozmawiaj z lekarzem przed piciem, jeśli:

• jesteś w ciąży albo karmisz piersią,
• przyjmujesz leki przeciwzakrzepowe, przeciwcukrzycowe albo obniżające ciśnienie,
• masz zaplanowany zabieg chirurgiczny,
• masz aktywną chorobę autoimmunologiczną.

Suplement diety nie zastępuje zróżnicowanej diety ani zdrowego trybu życia.

Najczęstsze pytania

Czy kawa z grzybów smakuje grzybami? Nie bardzo. Dominuje smak kawy, a ekstrakt może dać lekko ziemisty posmak.

Czy kawa grzybowa ma mniej kofeiny niż zwykła? To zależy od kawy w bazie, bo same grzyby kofeiny nie obniżają. Nasza Aloha Coffee ma około 40 mg kofeiny w porcji 4 g (1% według badania partii), czyli mniej niż większość kaw rozpuszczalnych.

Czym różni się kawa z grzybów od kawy zbożowej? Kawa zbożowa nie zawiera kawy, tylko palone zboża i cykorię. Kawa z grzybów to kawa z dodatkiem ekstraktu.

Czy można pić kawę z grzybów codziennie? Tak, w porcji podanej na etykiecie, licząc kofeinę razem z innymi kawami w ciągu dnia.

Jaki grzyb w kawie na rano, a jaki na popołudnie? Tradycyjnie cordyceps łączy się z porankiem, a reishi ze spokojniejszą porą dnia. Kofeina zostaje jednak kofeiną, więc obie wersje lepiej pić przed popołudniem.

Czy kawa z grzybów jest dla dzieci? Nie. To kawa z kofeiną i suplement diety dla dorosłych.

Jak rozpoznać dobrą kawę z grzybami? Po trzech rzeczach na etykiecie: owocnik zamiast grzybni, miligramy ekstraktu na porcję i jego stężenie. Szerzej piszemy o tym na stronie kawa grzybowa: jak wybrać.

Źródła

Pokaż źródła (2)Ukryj źródła (2)

• EFSA Panel on Dietetic Products, Nutrition and Allergies. Scientific Opinion on the safety of caffeine. EFSA Journal 2015;13(5):4102. https://doi.org/10.2903/j.efsa.2015.4102
• Aloha Fungi: badanie partii Aloha Coffee (zawartość kofeiny 1%), etykieta opakowania (skład i porcja 4 g).